Inleiding

De voormalige LANGGEVELBOERDERIJ en woning van een boomkweker en tuinder dateert uit omstreeks 1850 maar is in de negentiende en vroege twintigste eeuw meermalen uitgebreid. De boerderij is parallel gelegen aan 't Zand, op de kruising met de Veerstraat, temidden van rijksmonumenten en vertoont ambachtelijk-traditionele vormen.

Omschrijving

Omstreeks 1850 is de langgevelboerderij opgetrokken. Deze heeft een rechthoekige plattegrond, handvormbakstenen gevels en een wolfdak met oud Hollandse pannen en geschulpte windveren. De voorgevel heeft ter hoogte van het woonhuis een gecementeerde plint en een op ijzeren klampen rustende gietijzeren goot. Het zuidelijke bedrijfsgedeelte is toegankelijk via een opgeklampte deur met ruitvormig licht. Direct daarnaast bevinden zich de opgeklampte deeldeuren, voorzien van gesmede ijzeren stootstangen. Het woonhuisgedeelte aan de noordelijke zijde bestond oorspronkelijk uit drie vensterassen: centraal de paneeldeur met smeedijzeren roosters, gedeeld bovenlicht, trekbel en hardstenen brievenbus (met inscriptie: "brieven").

Deze wordt geflankeerd door zesruits schuifvensters. In de achtergevel een opgeklampt varkenspoortje en een stalvenster.

Omstreeks 1880 is het woonhuis met één travee in noordelijke richting uitgebreid. Een bouwnaad is in het metselwerk zichtbaar. Op dak werd het aantal schoorstenen met één naar twee uitgebreid. In de straatgevel werd een aan de oude vensters identieke zesruiter en een vierruiter geplaatst, in de achtergevel een vierruits schuifvenster. Naast en boven de zesruiter in de nieuwe zijgevel staat restanten van een geschilderde reclametekst (slecht leesbaar, waarschijnlijk "M. Oostlander / Bomen / Handel in boom - bloemen / tuinzaden / en hekwerken").

Tegen 1900 heeft het woonhuis een haakse achterbouw onder zadeldak met wolfeind en oud Hollandse pannen gekregen. De gevels hebben een gecementeerde plint. In de noordelijke zijgevel een zesruitsschuifvenster en een blind venster, in de westelijke achtergevel een opgeklampte inrijpoort geflankeerd door spinnekop-stalvensters en een luik naar de taszolder.

Op het achterliggende erf een klein gecementeerd bijgebouw onder plat dak, met stalvensters.

Waardering

De boerderij annex kwekerswoning is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van de land- en tuinbouw in de negentiende eeuw en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kleine langgevelboerderij. De boerderij is belangrijk vanwege de gaafheid van het exterieur en heeft ensemblewaarden in relatie tot de driehoek Het Zand. Het is een zeldzaam voorbeeld van een kleine tuinderswoning.