Leeuwarden

Gemeente Leeuwarden
Fysiek Domein
Sector Duurzame Omgevingskwaliteit
Erfgoed, Monumenten
T 14058
Bezoekadres: Oldehoofsterkerkhof 2 Leeuwarden
Postadres: Postbus 21000, 8900 JA Leeuwarden
E-mail: monumentenzorg@leeuwarden.nl
Website: www.leeuwarden.nl (external link)
Monumentenkaart Leeuwarden
De gemeente Leeuwarden kent rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en diverse beschermde stads- en dorpsgezichten. Wilt u weten of u in een monument woont?

Beschermd gezicht
De gemeente Leeuwarden kent 11 beschermde gezichten:
- Rijksbeschermd stadsgezicht Leeuwarden (external link)
- Rijksbeschermd stadsgezicht Leeuwarden - Noorder- / Westersingel (external link)
- Rijksbeschermd stadsgezicht Leeuwarden - Nieuwe Kanaalgebied (external link)
- Rijksbeschermd stadsgezicht Leeuwarden - Hollanderwijk (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Grouw (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Huins (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Jelsum (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Mantgum (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Warstiens (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Weidum (external link)
- Rijksbeschermd dorpsgezicht Warga (external link)
Monumentenzorg Leeuwarden
De gemeente Leeuwarden zet zich in om de aanwezige historische waarden duurzaam behouden en in kwaliteit versterken zowel in de stad, de omringende dorpen als het landelijk gebied. De afdeling monumentenzorg ondersteund onder andere bij restauraties en kan adviseren in de keuze voor (restauratie)bedrijven. Gaat u binnenkort verbouwen of wilt u weten of uw pand, object of terrein een mogelijke kandidaat is voor de gemeentelijke monumentenlijst.
Duurzaam Monument
Nederland heeft zichzelf als doel gesteld in 2050 klimaatneutraal te zijn. Dit betekent onder andere dat huizen en andere gebouwen duurzaam verwarmd moeten worden. Het Energieloket Leeuwarden helpt inwoners met vragen over verduurzaming.
Duurzaamheidsadvies
Een specifiek duurzaamheidsadvies van een Duurzame Monumenten (DuMo) adviseur zorgt ervoor dat uw monument verduurzaamd wordt met oog voor de monumentale waarden.
- Het Restauratiefonds biedt een vergoeding (external link) aan voor een deel van de kosten van een duurzaamheidsadvies voor uw monument.
- Heeft u een rijksmonument? Mogelijk kunt u dan deelnemen aan het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten.
Leeuwarder Restauratiefonds
Gaat u uw gemeentelijk monument of beeldbepalend pand restaureren? Dan kunt u de Leeuwarder Restauratiefonds-hypotheek aanvragen. De gemeente bepaalt de hoogte van de lening op basis van de subsidiabele kosten.
Welke regeling past bij mij?
Met āAlle monumentenregelingen op een rijā biedt het Restauratiefonds een overzicht van de mogelijkheden voor uw monument met gunstige financieringen, subsidies en overige vergoedingsacties.
Wilt u weten voor welke regelingen u in aanmerking komt?
Financiering
Gaat u aan de slag met uw monument?
Het Restauratiefonds kan u wellicht helpen aan een passende financiering om uw monument te onderhouden, restaureren, verduurzamen en/of herbestemmen.
Omgevingsvergunning
Als u een wijziging aanbrengt aan een monument of karakteristiek pand dan wordt getoetst of er geen historisch waardevolle elementen verloren gaan. De hoofdregel is dat er in principe pas gebouwd mag worden als er een vergunning is verleend door de gemeente.
Wilt u weten welke regels en beleid gelden voor uw monument? Bekijk de documenten van alle overheden zoals de omgevingsvisie van de provincie of het omgevingsplan van uw gemeente via Regels op de kaart (external link).
Een vergunning aanvragen, melding doen of checken of u een vergunning nodig heeft kan via het Omgevingsloket.

Geschiedenis Leeuwarden
Leeuwarden is ontstaan op terpen. De terpbewoners hielden zich bezig met landbouw, visserij en scheepvaart. Leeuwarden lag gunstig aan zee en onderhield handelscontacten met andere handelsplaatsen zoals LĆ¼beck en met de Oostzeelanden. Op de terpen ontstonden drie nederzettingen: Oldenhove, Nijehove en Hoek. In 1435 werden deze nederzettingen samen gevoegd tot Leeuwarden en kregen samen stadsrechten. In de 16de en 17de eeuw was Leeuwarden de residentie van de Nassaus die vanaf 1584 stadhouder werden van de noordelijke provincies.
Meer monumenteninformatie
Voor meer informatie over monumenten in de gemeente Leeuwarden kunt u ook terecht bij:
- Fries Museum (external link) Het museum is dƩ culturele hotspot van het Noorden. Verrassende, steeds wisselende tentoonstellingen vertellen verhalen van Middeleeuwen tot M.C. Escher.
- Museumhaven Leeuwarden (external link)
- Stichting Staten en Stinzen (external link)
- Fries ArchiefNet (external link)
- Documentatiestichting Leeuwarderadeel (external link)
- Historisch Centrum Leeuwardern (external link)
- De Monumentenwacht FryslĆ¢n (external link) helpt monumenteneigenaren met het periodieke onderhoud van hun pand. Zij voeren inspecties, geven praktische tips en adviezen en voeren klein (nood)herstel uit.
- Provincie FryslĆ¢n (external link)
- Monumentenzorg FryslĆ¢n (external link)
- Stichting Erfgoed & Publiek en Museum Federatie FryslĆ¢n (external link)
- Stichting Industrieel Erfgoed Friesland (external link)
- Cultureel erfgoed in Zuidwest Friesland (external link)
Historische verenigingen
- Leeuwarder Historische Vereniging Aed Levwerd (external link)
- Fries Genootschap (external link)
- Vereniging Historisch Sneek e.o. (external link)
- Stichting Vrienden van de Stad Franeker (external link)
- Oudheidkundige vereniging Barradeel (external link)
- Historisch Centrum Franeker - HCF (external link)
- Historische Vereniging Noordoost Friesland (external link)